Saobraćajna nezgoda u kojoj je nastala samo materijalna šteta često pred vozače postavlja praktično pitanje: da li je dovoljno popuniti Evropski izvještaj o saobraćajnoj nezgodi ili je sigurnije pozvati policiju? Odgovor zavisi od okolnosti konkretnog događaja, ali i od toga koji se propisi primjenjuju u postupku naknade štete.
U Bosni i Hercegovini ovo pitanje treba posmatrati kroz dva nivoa propisa. Zakon o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima u BiH (ZOOBS BiH) uređuje obaveze učesnika neposredno nakon saobraćajne nezgode. S druge strane, propisi o obaveznom osiguranju uređuju, između ostalog, pod kojim uslovima Evropski izvještaj može služiti kao dokaz nastupanja štetnog događaja u postupku naknade štete.
Upravo na ovom drugom nivou postoje značajne razlike između Republike Srpske i Federacije BiH, dok Brčko distrikt BiH ima specifičan sistem vezan za regulatorni režim konkretnog društva za osiguranje.
Šta ZOOBS BiH smatra „manjom materijalnom štetom“?
ZOOBS BiH pojam manje materijalne štete ne određuje novčanim iznosom. Prema zakonskoj definiciji, manja materijalna šteta je šteta nastala na vozilu na kojem nisu oštećeni vitalni dijelovi i sklopovi i koje može samostalno da se kreće na putu.
To je važno zbog česte zabune u praksi: iznos od 2.500 KM u Republici Srpskoj nije nova zakonska definicija „manje materijalne štete“ iz ZOOBS-a BiH. Taj iznos pripada propisima o obaveznom osiguranju i odnosi se na korištenje Evropskog izvještaja u postupku naknade štete.
Obaveze učesnika prema ZOOBS-u BiH
Član 158. ZOOBS-a BiH propisuje da su, poslije saobraćajne nezgode u kojoj je prouzrokovana samo manja materijalna šteta, vozači dužni da odmah uklone vozila sa kolovoza, razmijene lične podatke te popune i potpišu Evropski izvještaj. Mjesto nezgode ne smiju napustiti prije nego što izvještaj popune i potpišu i međusobno razmijene potrebne podatke.
Istovremeno, isti član propisuje da je nadležni organ unutrašnjih poslova dužan izaći na mjesto nezgode sa manjom materijalnom štetom ako to zahtijeva jedan od učesnika. Član 159. dodatno predviđa obavezan izlazak policije ako dođe do nesporazuma ili neslaganja prilikom popunjavanja Evropskog izvještaja ili ako učesnici nemaju obrazac.
Ako u nezgodi ima poginulih ili povrijeđenih lica ili je nastala veća materijalna šteta, policija i druga ovlašćena lica dužni su izaći na mjesto nezgode i preduzeti zakonom propisane radnje.
Republika Srpska: prag povećan sa 500 KM na 2.500 KM
U Republici Srpskoj je 2026. godine izmijenjen Zakon o obaveznim osiguranjima u saobraćaju. Zakon o izmjenama i dopunama objavljen je u „Službenom glasniku Republike Srpske“, broj 67/26, a Narodna skupština Republike Srpske ga vodi kao zakon usvojen 21. jula 2026. godine.
Jedna od praktično najvažnijih izmjena jeste povećanje praga materijalne štete za korištenje Evropskog izvještaja u postupku naknade štete sa ranijih 500 KM na 2.500 KM.
Šta to znači u praksi? Uredan Evropski izvještaj dobio je znatno širi praktični značaj kod manjih šteta. Međutim, prag od 2.500 KM ne treba poistovjećivati sa pojmom manje materijalne štete iz ZOOBS-a BiH. ZOOBS taj pojam i dalje određuje prema stanju vozila i oštećenju vitalnih dijelova i sklopova, a ne prema novčanom iznosu.
Dodatni problem je što vozač na mjestu nezgode često ne može pouzdano procijeniti stvarnu vrijednost štete. Oštećenje branika, svjetla, senzora ili nosača može izgledati neznatno, a nakon pregleda ili demontaže troškovi popravke mogu biti znatno veći.
Federacija BiH: nema novčanog praga od 2.500 KM
Federacija BiH ima drugačije zakonsko rješenje. Član 50. Zakona o obaveznim osiguranjima u saobraćaju FBiH propisuje da Evropski izvještaj može biti korišten u postupku rješavanja odštetnog zahtjeva kao dokaz nastupanja štetnog događaja ako je uredno i potpuno popunjen i ako su uz njega priložene fotografije oštećenja na vozilima i mjesta štetnog događaja.
Ta odredba ne propisuje novčani limit od 500 KM niti 2.500 KM. Zbog toga se izmjena izvršena u Republici Srpskoj ne može predstavljati kao jedinstveno pravilo koje važi na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine.
Posebno važno za FBiH: fotografije nisu samo praktična preporuka. Član 50. ih izričito navodi uz uredno i potpuno popunjen Evropski izvještaj kao uslov za njegovu upotrebu kao dokaza nastupanja štetnog događaja u postupku rješavanja odštetnog zahtjeva.
Brčko distrikt BiH: zašto je situacija drugačija?
Brčko distrikt BiH nema jednostavno zasebno pravilo koje bi se moglo svesti na tvrdnju da na njegovoj teritoriji uvijek važi prag od 2.500 KM ili da uvijek važi federalno rješenje bez novčanog limita.
Zakon o djelatnosti osiguranja u Brčko distriktu BiH iz 2023. godine definiše društvo za osiguranje kao društvo koje posluje na osnovu odobrenja Agencije za osiguranje Republike Srpske ili Agencije za nadzor osiguranja Federacije BiH. Za društva sa sjedištem u Distriktu član 4. vezuje ispunjavanje prava, obaveza i odgovornosti i za propise iz oblasti osiguranja prema tome koja je entitetska agencija dala dozvolu za osnivanje društva. Član 6. propisuje da je i nadzor nad društvima i filijalama vezan za odgovarajuću entitetsku agenciju.
Zbog toga je kod štete povezane sa Brčko distriktom potrebno utvrditi koji je regulatorni režim relevantan za konkretno društvo za osiguranje. U praksi to može dovesti do primjene rješenja iz Republike Srpske ili Federacije BiH, pa nije pravno precizno unaprijed tvrditi da u svakom slučaju u Brčkom postoji jedinstveni prag od 2.500 KM.
Praktična posljedica: kod odštetnog zahtjeva u Brčko distriktu treba provjeriti konkretno osiguravajuće društvo i propis koji uređuje njegove obaveze, umjesto da se samo prema mjestu nezgode automatski primijeni pravilo RS ili FBiH.
Kada je preporučljivo pozvati policiju?
Čak i kada se na prvi pogled radi o manjoj materijalnoj šteti, postoje situacije u kojima se ne treba osloniti samo na Evropski izvještaj. Policiju treba pozvati kada postoje povrijeđena lica, kada šteta očigledno nije manja, kada postoji neslaganje učesnika, kada nema obrasca Evropskog izvještaja ili kada jedan od učesnika zahtijeva izlazak policije.
Dodatni oprez je opravdan naročito kada:
- drugi učesnik osporava odgovornost ili odbija da potpiše Evropski izvještaj;
- postoji sumnja na alkohol, opojna sredstva ili nepostojanje odgovarajuće vozačke dozvole;
- postoje problemi sa registracijom ili osiguranjem vozila;
- u nezgodi je učestvovalo vozilo stranih registarskih oznaka;
- oštećena je javna ili druga imovina osim vozila učesnika;
- obim oštećenja nije moguće pouzdano procijeniti na licu mjesta.
Šta fotografisati prije napuštanja mjesta nezgode?
Bez obzira na to da li se primjenjuje propis Republike Srpske ili Federacije BiH, fotografije mogu biti od presudnog značaja za kasnije dokazivanje okolnosti nezgode. U Federaciji BiH njihov značaj je dodatno naglašen samim članom 50. Zakona o obaveznim osiguranjima u saobraćaju.
- položaj vozila prije pomjeranja, ako je to moguće učiniti bez ugrožavanja bezbjednosti;
- registarske oznake svih vozila;
- sva vidljiva oštećenja na oba vozila;
- širi izgled mjesta nezgode i saobraćajne trake;
- saobraćajnu signalizaciju, tragove kočenja i druge relevantne tragove;
- polisu/osiguranje i dokumente drugog učesnika u obimu potrebnom za prijavu štete.
Kako pravilno popuniti Evropski izvještaj?
Obrazac treba popuniti potpuno, čitko i bez naknadnog mijenjanja zajednički utvrđenih podataka. Posebnu pažnju treba obratiti na podatke o učesnicima i vozilima, podatke o osiguranju, označavanje okolnosti nezgode, skicu, mjesto udara, vidljiva oštećenja i potpise učesnika.
Potpis Evropskog izvještaja ne treba olako poistovjećivati sa formalnim priznanjem građanskopravne odgovornosti za svu štetu; njegova osnovna funkcija je dokumentovanje podataka i okolnosti nezgode. Ipak, sadržaj koji učesnik potpiše može imati veliki dokazni značaj u kasnijem postupku, zbog čega obrazac ne treba potpisivati ako se ne slaže sa unesenim činjenicama.
Zaključak
Izmjene iz 2026. godine nisu uvele jedinstveni prag od 2.500 KM za Evropski izvještaj na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine. Promjena sa 500 KM na 2.500 KM odnosi se na propis Republike Srpske o obaveznim osiguranjima u saobraćaju.
U Federaciji BiH član 50. Zakona o obaveznim osiguranjima u saobraćaju ne propisuje novčani prag, ali zahtijeva uredno i potpuno popunjen Evropski izvještaj i fotografije oštećenja i mjesta događaja. U Brčko distriktu potrebno je provjeriti regulatorni režim konkretnog društva za osiguranje.
Istovremeno, na cijeloj teritoriji BiH treba imati u vidu ZOOBS BiH: „manja materijalna šteta“ nije definisana iznosom u KM, već stanjem vozila i činjenicom da nisu oštećeni vitalni dijelovi i sklopovi i da se vozilo može samostalno kretati.
Zato odluku da se nezgoda dokumentuje samo Evropskim izvještajem ne treba zasnivati isključivo na procjeni da je šteta „mala“. Ako postoji spor o okolnostima nezgode, sumnja u obim štete ili bilo koja druga relevantna nejasnoća, policijsko dokumentovanje događaja može biti sigurnije rješenje.
Ako niste sigurni kako postupiti nakon saobraćajne nezgode ili imate problem sa naplatom štete, pravovremeno se obratite advokatu koji se bavi ovom oblašću prava.
Pravni izvori i provjera
1. Zakon o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima u BiH – naročito definicija manje materijalne štete i čl. 158–159.
2. Zakon o obaveznim osiguranjima u saobraćaju Republike Srpske („Službeni glasnik RS“, br. 82/15, 78/20, 1/24 i 67/26).
3. Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o obaveznim osiguranjima u saobraćaju Republike Srpske („Službeni glasnik RS“, br. 67/26), usvojen 21.07.2026.
4. Zakon o obaveznim osiguranjima u saobraćaju Federacije BiH – naročito član 50.
5. Zakon o djelatnosti osiguranja u Brčko distriktu BiH, usvojen 18.01.2023. – naročito čl. 2, 4. i 6.
6. Agencija za osiguranje Republike Srpske – pregled važećih zakona iz oblasti obaveznih osiguranja.
7. Narodna skupština Republike Srpske – evidencija usvojenih zakona i izmjena iz 2026. godine.
8. Skupština Brčko distrikta BiH – službeni tekst Zakona o djelatnosti osiguranja.
